تماشاخانه اساطير

درباره اسطوره و كهن نمونه كتاب هاي بسياري در ايران نوشته و ترجمه شده است، چنان كه شايد اين شاخه ي علوم انساني از منظر منابع يكي از غني ترين و متنوع ترين حوزه هاي تحقيقي به شمار آيد. اما در اين ميان، جاي نمونه اي كامل از خوانش اسطوره اي وكهن نمونه اي بس خالي مي نمايد. نظريه ها بسيارند وذكر نمونه هاي اساطيري بسيارتر، اما واقعيت اين جاست كه كم تر كسي به صرافت افتاده است تا اين نظريه ها و نمونه ها را در حوزه اي كاربردي تر و به ويژه بومي تر بيازمايد.اين فقدان به خودي خود مي تواند انگيزه ي پژوهشي باشد كه اين كتاب حاصل آن است. شايد آن منابع بسيار و آن همه روايت آشنا و ناآشنا درچنين دست خوانش ها ونقدهايي است كه به نقطه ي سرانجام وكاربردي خود مي رسند...

فراتر از اين، مي توان پرسيد: اين نوع خوانش كهن نمونه اي و اسطوره اي چه گرهي از كار فرهنگ چهل پاره امروزين ما مي گشايد و اصولاً به چه كار هويت از كف رفته مان مي آيد؟! اين گرچه بحثي است طولاني؛ اما شايد چنين خوانشي بتواند منشا بسياري از رفتارهاي آميخته با فرهنگ ما را چنان درگذشته ي اساطيري مان رديابي كند، كه گاه متعجب شويم و دريابيم كه براي تغيير، حتي درساده ترين آموزه هاي فرهنگي، نمي توان درجا راه حل ارائه كرد؛ بلكه بايد به ريشه ها بازگشت و از ريشه ها آغاز كرد. در واقع خوانش اسطوره اي/كهن نمونه اي يك جريان فرهنگي، بر ما آشكار مي سازد كه چه سان در اين عصر سرعت و جنون، ما كه در سرزميني چون ايران نفس مي كشيم، هنوز سخت با پيشينه ي فرهنگي مان پيوسته ايم.

* نشر نی/ نوشته ی:نغمه ثمینی / چاپ اول / سال ۱۳۸۷